اكثر كارشناسان عقيده دارند كه ازدواج و
هرگونه رابطه دراز مدت طي مراحل مشتركي تكامل مي يابند:
1- مرحله عشق ورزي و ماه عسل:
در اين مرحله زوجين سرخوش از شور و صميميت موجود در رابطه خود بسر ميبرند.
همچنانكه آنها خود را معطوف كشف يكديگر و قسمت كردن لحظات زندگي با يكديگر ميكنند،
تفاوتها و اختلافات نسبتا بي اهميت جلوه ميكنند. (و حتي ممكن است مهيج نيز باشند)در
اين مرحله كشش جنسي معمولا نيرومند است. اغلب زوجين تصور ميكنند تمام مشكلات موجود
در رابطه شان بطور طبيعي در طول زمان تنها توسط عنصر عشق به عنوان يك انگيزه مكفي
به خودي خود حل خواهند گشت. برخي اوقات اين مرحله تا اوايل ازدواج تداوم مي يابد
اما امكان دارد مرحله بعدي(واقعيت) حتي پيش از مراسم عروسي پا به عرصه وجود بگذارد
و موجب دلسردي در زوجين گردد.
2- مرحله واقعيت: در اين
مرحله زوجين با قرار گيري در موقعيتهايي كه بيشتر با آنها مواجه نگشته بودند، از
خود و يكديگر به شناخت بيشتري دست مي يابند. برخي موقعيتهايي كه با آن روبرو
ميگردند امكان دارد با تصورات و توقعات پيشين همخواني نداشته
و در تضاد باشد. درست پس از ازدواج موارد بسيار زيادي براي ناسازگاري و
مخالفت بر خلاف دوران دوستي، نامزدي و يا زندگي مشترك پديدار ميگردد. احساساتي
همچون ياس، تنهايي و ديگر واكنشها پس از پايان پذيرفتن دوران خوش اوايل ازدواج
كاملا طبيعي ميباشد.
به سبب طبيعت چالش انگيز اين مرحله، 2 سال
نخست زندگي زناشويي از بالاترين ريسك روابط نامشروع و طلاق برخوردار ميباشد.
بسياري از زوجين اين دوره گذار طبيعي را با ناسازگاري و عدم تفاهم سوء تعبير كرده
و غالبا نگران آنند كه در گزينش خود مرتكب اشتباه گشته اند. و همچنين از در ميان
گذاردن اين واكنشها با همسر خود شرمسار و نگران ميباشند، به خصوص زماني كه از
طبيعي و هنجار بودن اين واكنشها آگاه نباشند.
در اين مرحله روابط جنسي به يك نوع فعاليت
روزمره بدل ميگردد. برخي افراد احساس ميكنند كه آن"شور" و "بارقه" از رابطه شان
رخت بر بسته است. اين يكي ديگر از فاكتورهايي ميباشد كه زوجين نسبت به آن دچار سوء
تعبير ميگردند. زوجيني كه فعالانه سعي در حفظ صميميت و عشق در رابطه خود نداشته
باشند ديري نميپايد كه احساس بيگانگي و از هم گسيختگي خواهند كرد.
3- مرحله سازگاري: در
اين مرحله زوجين ميكوشند تا رابطه خود را با آگاهي يافتن از نيازهاي خويش و كنار
آمدن با تفاوتها و زمينه هاي ناسازگاري، اين بار
بر پايه حقايق و منطق بنا نهند.
4- مرحله تحول و موفقيت:
در اين مرحله زوجين از مزاياي ازدواج كه سبب برآورده ساختن نيازها و فراهم آوردن
يك تكيه گاه و پشتيبان دو جانبه گشته شادمان و بر خوردار ميگردند. همچنانكه زوج
تجارب پر فراز و نشيب زندگي را با يكديگر قسمت ميكنند، اين خود منجر به يك
صميميت عميق تر در بين آن دو خواهد گشت.