|
ويتامينها چيستند؟
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
ويتامينها مواد ارگانيكي ميباشند كه براي زندگي حياتي
بوده و بايد به مقادير اندك در رژيم غذايي موجود باشد.
وظايف ويتامينها در بدن انسان:
تـولـيـد انــــرژي - تنظيم واكنشهاي شيميايي بدن - عامل
رشد، ترميم و حفاظت از سلولها و ارگانهاي بدن - شركت
در بسياري از پروسه هاي متابوليكي بدن.
ويتامين هـاي ضروري بدن 13 عدد ميباشند . ويتامينها به دو گـروه
مـحـلول در چــربي و مـــحلول در آب طبــقه بندي ميگردند:
* ويتامينهاي محلول در چربي: شامل ويتامينهاي
A-D-E-K ميباشند. اين ويتامينها محلول در چربي بوده - براي جذب و جريان يافتن در
خون به چربي نياز دارند - در بدن قادر به ذخيره سازي ميباشند - مصرف بيش از حد
آنها خطر بيشتري دارد.
* ويتامينهاي محلول درآب: شامل ويتامينهاي
B(COMPLEX) ،C ميباشند. اين ويتامينها محلول در آب بوده - براي جذب و جريان يافتن
در خون به آب نياز دارند - در بدن قادر به ذخيره سازي نميباشند - مصرف بيش از حد
آنها معمولا از بدن دفع گشته و زياد خطر جدي در پي ندارد.
ويتامينهايي كه بدليل در معرض هوا قرار گرفتن خاصيتشان از
ميان ميرود شامل:
A-E-C
ويتامينهايي كه بدليل در معرض نور قرار گرفتن خاصيتشان از ميان ميرود شامل:
A-E-K-B6-B12-C-FOLIC ACID
ويتامينهايي كه بدليل در معرض حرارت قرار گرفتن خاصيتشان از ميان ميرود شامل:
C-B1
* مواد معدني چيستند؟ مواد غير ارگانيك ميباشند كه به كمك
ويتامينها، آنزيمها و هورمونها عملكرد صحيح بدن را موجب ميگردند. مواد معدني
ضروري براي بدن انسان 20 نوع ميباشد. مواد معدني به دو گروه تقسيم ميگردند:
* مواد معدني عمده: شامل كلسيم، كلرايد، منيزيم، فسفر، پتاسيم،
سديم و گوگرد .
* مواد معدني فرعي:شامل آهن، روي، كبالت، مس، فلورايد، يد،
منگنز، كرم، نيكل، سلنيوم، سيليكون، واناديوم و
مولبيديوم.
-- برخي مواد معدني مانند آهن، مس و روي براي جذب شدن با
يكديگر رقابت ميكنند بنابراين با مصرف زياد يكي از آنها كمبود ديگر مواد معدني را
در پي دارد.
مواد معدني بر حسب سهولت و سرعت جذب و دفع به 3 گروه تقسيم بندي
ميگردند:
1- مواد معدني كه به سهولت و سريع جذب و دفع
ميگردند: مانند سذيم و پتاسيم.
2- مواد معدني كه به سختي جذب بدن گشته اما به سهولت دفع
ميگردند: مانند كلسيم - فسفر - منيزيوم و منگنز.
3- مواد معدني كه به سختي جذب و دفع ميگردند: مانند آهن - مس -
روي - كبالت.
ويتامينها
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
ويـتـامين CAROTENE=RETINOL)= A):
كاراتـنـوئـيـد پـيــش ماده ويتامين آ ميـبـاشـد (CARATENOIDE) كه شامل دو ويتامين
آ متصل بهم است. اين ماده در سبزيجات و ميوه هاي زرد و سبز رنگ وجود
دارد(مانند هويج).
وظايف:
1- در تشكيل ماده رنگي سلولهاي استوانه اي چشم نقش دارد كه وظيفه ديد در
شب را به عهده دارند.
2- به عنوان يك آنتي اكسيدان عمل ميكند و بدن را در برابر آسيبهاي راديكالهاي آزاد
حفاظت ميكند.
3-كمك به رشد و سلامتي استخوانها،پوست و مو4-تقويت سيستم ايمني بدن.5-رشد و بهبود
توليد مثل.
علايم كمبود آن در بدن: شبكوري - تحليل رفتن غدد اشك، بزاقي و
اشكي - تغيير در بافتهاي پوششي - خشكي چشم - افزايش خظر عفونت.
علايم مصرف بيش از اندازه آن: سردرد - خشكي پوست - حالت تهوع -
استفراغ -كاهش اشتها - ريزش مو.
ميزان مصرف روزانه: 700 ميكروگرم براي كودكان- 800 ميكروگرم براي
بالغين- 1200 ميكروگرم براي زنان باردار و شيرده. (براي بدست آوردن ميزان بين
المللي اين ارقام را در عدد 3 ضرب كنيد)
منابع: تخم مرغ، سبزيجات زرد و سبز رنگ، ميوه جات، جگر سياه، دل
و قلوه.
ويتامينCHOLECALCIFEROL) D): اين ماده توسط رژيم
غذايي و در معرض مستقيم نور خورشيد قرار گرفتن بدن تامين ميگردد.
وظايف:
1- رشد و شكل گيري طبيعي استخوانها و دندانها.
2- تنظيم جذب كلسيم و فسفر بدن.
3- تقويت سيستم ايمني بدن.
علايم كمبود آن در بدن: راشيتيسم (بيماري مختص اطفال كه در آن
استخوانها نرم و كماني ميگردند) - پوكي استخوان - از دست رفتن حس شنوايي - نرمي
استخوان.
علايم مصرف بيش از اندازه آن: اسهال - حالت
تهوع - آسيب به قلب و كبد - كلسيم مازاد در بافتهاي كبد، ريه، كليه ها و قلب رسوب
كرده و ممكن است منجر به مرگ گردد.
ميزان مصرف روزانه: 10 ميلي گرم براي تمام سنين يا 400 واحد بين
المللي.
منابع: قرار گرفتن در نور خورشيد به مدت 20 دقيقه. (كلسترول خون توسط
آنزيمي در مقابل اشعه خورشيد به اين ويتامين تبديل ميگردد) - زرده تخم مرغ - ماهي
- شير -پنير.
ويتامين TOPOPHEROL)E):
وظايف:
1- به عنوان يك آنتي اكسيدان قوي.
2- كمك به ساخت گلبولهاي قرمز خون.
3- رقيق ساختن خون.
4-حفاظت از قلب و پيشگيري از سرطان و آب مرواريد.
5- افزايش طول عمر.
علايم كمبود آن در بدن:كم خوني (در اطفال) - آسيب به اعصاب در
بزرگسالان.
ميزان مصرف روزانه:10 ميلي گرم.
منابع:سبزيجات، آجيل، غلات، جوانه گندم، روغن بادام زميني، كره.
ويتامين MENAQUINONE)K):
وظايف:
1- كمك به لخته شدن خون.
2- حفظ سلامتي استخوانها.
علايم كمبود:خونريزي غير قابل كنترل.
علايم مسموميت:زردي و كم خوني در اطفال.
ميزان مصرف روزانه:80 ميكرو گرم.
منابع:گوشت و جگر.
|